İran, savaşı bitirmek için 7 şart öne sürüyor
ABD ile İran arasında Katar arabuluculuğunda dolaylı görüşmeler sürüyor. İran, savaşın sona ermesi için ABD'ye ilettiği 7 şarttan vazgeçmediğini bildirdi.
ABD ile İran arasındaki gerilim tırmanırken, Katar'ın arabuluculuğunda iki ülke arasında dolaylı görüşmeler yürütülüyor. Anadolu Ajansı'nın haberine göre Katar basını bu temaslarda ilerleme kaydedildiğini öne sürse de sahada henüz somut bir gelişme yaşanmış değil. İran, savaşı sonlandırmak için arabulucular aracılığıyla ABD'ye ilettiği 7 şarttan vazgeçmiyor.
Uluslararası basına göre ABD Başkan Donald Trump'ın 3 Kasım'da yapılacak ara seçimlerin ardından İran'a saldırı emri verebileceği iddia ediliyor. Aynı basında, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu'nun da Trump'a İran'a yeni bir askeri harekat düzenlenmesi konusunda baskı yaptığı öne sürülüyor. Tahran ise olası yeni saldırılara karşı savaşı daha geniş bir coğrafyaya yayma uyarısında bulunuyor.
Şartların başında, ABD'nin İran'a yönelik deniz ablukasının sonlandırılması geliyor. ABD ve İsrail'in saldırılarıyla başlayan savaşta İran, Hürmüz Boğazı'nı gemi trafiğine kapatmıştı; ABD de ülkeye deniz ablukası uygulamıştı. 17 Haziran'da imzalanan çerçeve anlaşmanın ardından boğaz açılmış ve abluka kaldırılmıştı. Anlaşmanın uygulanmasındaki aksaklıklar nedeniyle Tahran temmuz ayında boğazı yeniden kapatmış, ABD de ablukayı yeniden yürürlüğe koymuştu.
İran'ın talepleri arasında, yaklaşık 100 milyar dolar olduğu tahmin edilen dondurulmuş varlıkların serbest bırakılması da yer alıyor. Bu iade maddesi haziran mutabakatına yazılmasına rağmen bugüne kadar hayata geçirilmedi. Tahran ayrıca ABD yaptırımlarının kaldırılmasını ve petrol satışına tanınan muafiyetlerin yeniden yürürlüğe konulmasını istiyor. İran, yaptırımlar kalkmadan savaşa son vermeyeceğini vurguluyor.
Tahran, bölgedeki ABD askeri varlığının azaltılmasında da ısrarcı. Ancak bu talebin Umman Denizi'ndeki donanmayı mı yoksa bölge ülkelerindeki üsleri mi kapsadığı netlik kazanmış değil. Şartlar arasında, Umman ile İran arasında Hürmüz Boğazı'nda belirlenen yeni geçiş rotasının ABD tarafından tanınması ve alternatif rotaların kapatılması da bulunuyor. Lübnan dahil savaşın tüm cephelerde durdurulması da talep ediliyor.
İran Ulusal Güvenlik Yüksek Konseyi Genel Sekreteri Muhsin Rızai, Al Jazeera'ye verdiği demeçte iki yeni şart daha açıkladı: ABD'nin İran'ın iç işlerine müdahalesine son vermesi ve Tahran yönetimine muhalif gruplarla işbirliğini bitirmesi. Bu ifadelerin Dışişleri Bakanı Abbas Erakçi'nin söylemlerinde yer almadığı belirtiliyor.
Tahran, öne sürdüğü şartların bir kısmının ABD tarafından kabul edildiğini savunsa da bu adımları "yetersiz" buluyor. Tüm şartların eksiksiz yerine getirilmesi hâlinde 2 gün içinde Hürmüz Boğazı'nın açılacağını yineliyor. Öte yandan İran, Washington'ın nükleer programının Katar arabuluculuğundaki görüşmelere dahil edilmesi çabasını reddediyor.
Washington yönetimi, Tahran'dan yüzde 60 oranında zenginleştirilmiş 400 kilogram uranyumun ülke içinde ya da üçüncü bir ülkede seyreltilmesini ve nükleer tesislerde uluslararası denetimlere izin verilmesini talep ediyor. İran seyreltme fikrine kapıyı tamamen kapatmasa da bu konunun ancak uzun soluklu nükleer müzakereler kapsamında ele alınabileceğini savunuyor.
Dolaylı temaslarda henüz somut bir sonuç alınamasa da İranlı yetkililer, ABD'nin üslubundaki yumuşamayı ve diyalog kapısının aralanmasını olumlu bir gelişme olarak değerlendiriyor. Al Jazeera'ye konuşan adı açıklanmayan bir diplomata göre İran heyetinin Katar'dan ayrılması müzakerelerin kesintiye uğradığı anlamına gelmiyor. Heyetin ayrılmadan önce ABD ile mesaj alışverişinde bulunduğu ve ABD ile İsrail'in İran'a karşı yürüttüğü saldırıları sona erdirmeye yönelik bir taslak önerinin taraflarla paylaşıldığı aktarılıyor. Görüşmelerde devam toplantısı yapılması ihtimalinin de ele alındığı kaydedildi.
Haber Bilgisi
Kaynak:Anadolu Ajansı,Ekonomist,TRT Haber
Yorumlar
Bu habere henüz yorum yapılmadı. İlk yorumu siz yazın.
Yorum Yap
Editörden

Çetin Keçeli ve sendika yönetiminden Mustafa Keskin’e Ziyaret

Bilinçsiz antibiyotik kullanımı tedavi seçeneklerini azaltıyor






