İçeriğe geç
22 Kasım 2026 Pazarİstanbul 13°, Açık
Yazı boyutu
İstanbul13°Açık

Piyasalar

Dünya'nın fırtına döngülerini Venüs ve Jüpiter'in çekim gücü belirliyor

DünyaYayın tarihi:
UltraHaber Haber Merkezi
Okuma Süresi: 2 dk
Dünya'nın fırtına döngülerini Venüs ve Jüpiter'in çekim gücü belirliyor

Bilim insanları, antik kaya katmanlarını inceleyerek şiddetli fırtınaların yaklaşık 405 bin yıllık periyotlarla arttığını ve azaldığını ortaya koydu. Araştırmaya göre bu döngünün arkasında Venüs ve Jüpiter'in çekim gücü var.

Bilim insanları, Dünya'daki şiddetli fırtınaların yaklaşık 405 bin yıllık periyotlarla arttığını ve azaldığını ortaya koydu. Araştırmaya göre bu dev iklim döngüsü, Venüs ve Jüpiter'in kütle çekimiyle Dünya'nın yörüngesinde yarattığı uzun vadeli değişimlerden kaynaklanıyor.

Araştırmayı Çin Petrol Arama ve Geliştirme Araştırma Enstitüsü'nden jeolog Shuyuan Shi'nin liderliğindeki ekip yürüttü. Ekip, kaya katmanlarında saklı kalan fırtına izlerini analiz etti. Çalışmalar, yarım milyar yıl önce antik bir tropikal denizin kalıntılarını barındıran Çin'deki Siçuan Havzası'nda yapıldı. Fırtınaların deniz tabanındaki kum, mil ve çamuru taşımasıyla oluşan ve taşlaşan tabakalar, geçmiş fırtınaların şiddetine dair kanıt sunuyor.

Ekip, kayaçlardaki tekrarlayan desenleri gezegenin yörünge hareketleriyle eşleştiren siklostratigrafi tekniğini ve kimyasal verileri kullandı. Yaklaşık 24 milyon yıllık jeolojik tarihi yeniden oluşturdu. Bu kayıtlarda her biri yaklaşık 405 bin yıl süren 59 ayrı döngü tespit edildi. Şiddetli fırtına izleri de bu döngülerin zirve dönemlerinde yoğunlaştı.

Bulgulara göre 405 bin yıllık periyot, "Milankoviç döngüleri" olarak bilinen yörünge değişimleriyle birebir örtüşüyor. Dünya'nın tam daire olmayan, hafif eliptik yörüngesinin basıklık derecesi, başta Venüs ve Jüpiter olmak üzere diğer gezegenlerin çekim etkisiyle zamanla değişiyor. Bu dalgalanmalar, Dünya'nın yıllık aldığı toplam güneş ışığı miktarını fazla değiştirmese de ışığın mevsimlere dağılımını doğrudan etkiliyor.

Bilim insanları, Kambriyen dönemin sıcak ikliminde bu yörünge değişimlerinin tropikal okyanusların ısınmasını periyodik olarak artırdığını değerlendiriyor. Bu durum, deniz ile atmosfer arasındaki enerji alışverişini hızlandırarak çok daha güçlü fırtınalara zemin hazırlıyor.

Araştırma ekibi, fırtına aktivitesi ile yörünge döngüleri arasındaki bağlantının henüz kesinleşmediği konusunda temkinli yaklaşıyor. Deniz seviyesindeki değişimler, tortu birikim koşulları ve kayaçların korunma biçimlerinin de gözlemlenen desenler üzerinde etkili olabileceği ifade ediliyor. Ayrıca bugünkü iklim koşullarının Kambriyen dönemden çok farklı olması nedeniyle 405 bin yıllık fırtına döngüsünün bugün de aynı şekilde işleyip işlemediği belirsizliğini koruyor.

Haber Bilgisi

Kaynak:TRT Haber,Bursa Hakimiyet,Karar

Yorumlar

Bu habere henüz yorum yapılmadı. İlk yorumu siz yazın.

Yorum Yap

Yorumunuz editör onayından sonra adınız ve soyadınızla yayımlanır. Ayrıntı: Gizlilik Politikası.

Editörden

Benzer Haberler